Aadhar Card Update Process – आधार कार्ड अपडेट करण्याच्या प्रक्रियेत काही नवे नियम

Aadhar Card Update Process – नमस्कार आज आपण आधार कार्ड अपडेट करण्याच्या प्रक्रियेत काही नवे नियम या विषयावर माहिती बघणार आहोत. भारता मध्ये आधार कार्डचा उपयोग ओळक प्रत्र मनून केला जातो. भारताच्या रहिवाशांना योग्य प्रकारे पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर एक १२ अंकी अनियत क्रमांक देतेज्याला आधार क्रमांक म्हणतात. बँकेत खाते काढणे असो, तर आधार चा उपयोग होतो. भारत सरकारने भारतीय नागरिकांना जारी केलेले ओळखपत्र आहे.

Aadhar Card Update Process – आधार कार्ड ची उत्पती करण्याची नेमका काय गरज पडली ?

Aadhar Card Update Process – मित्रांनो, देश ज्या गतीने पुढे जात आहे त्याला पाठिंबा देण्यासाठी काही वेगळ करायचं होत त्यात एक वेळ अशी आली की अनेक समस्यांमुळे आपल्या देशाच्या नेत्यांना याची जाणीव झाली डिजिटलायझेशन मॉडेल जे सर्व समस्यांचे निराकरण करू शकले नाही, जे त्यावेळी देशाच्या विकासाच्या मार्गात येत होते. फायदेशीर योजना पूर्ण करून घेत होत्या. पण त्यात होणाऱ्या गळतीमुळे त्यांची आयात कमी होत होती. भारतासारख्या लोकसंख्येच्या देशात पात्र लाभार्थी ओळखणे हे एक कठीण काम होते. त्याच्या वाढत्या गरजांमुळे, भारताला अशी ओळख निर्माण करण्यासाठी देशातील प्रत्येक नागरिकाला सहज वापरता येईल अशा डिजिटल प्लॅटफॉर्मची गरज होती. मित्रांनो, Aadhar ची सुरुवात याच विचारांनी झाली. जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची लोकसंख्या असलेल्या भारतासारख्या देशात Aadhar हे एक क्रांतिकारी पाऊल आहे. अमेरिका आणि इतर विकसित देशांनी आपल्या नागरिकांना एकच ओळखपत्र दिले आहे. परंतु Aadhar हे जगभरातील ऑनलाइन आणि वास्तविक टॉमचे एक अद्वितीय साधन बनले आहे. Aadhar च्या माध्यमातून भारत आंतरराष्ट्रीय दर्जा विकसित करत आहे, ज्याची अनेक देशांनी दखल घेतली आहे. भारतातील Aadhar जारी करणारी एजन्सी UIDAI शी अनेक देश जोडले गेल्याचे वृत्त प्रसारमाध्यमांमध्ये येत आहे, जेणेकरुन त्यांना समजेल की भारताने सर्वसामान्यांना डिजिटल ओळख कशी दिली आहे. यापैकी काही देशांनी तर त्यांच्या देशात Aadhar मॉडेल स्वीकारण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे.

Aadhar Card Update Process – नेमका आधार म्हणजे काय ?

Aadhar म्हणजे पाया. अशा परिस्थितीत Aadhar हा सरकारच्या कोणत्याही वितरण व्यवस्थेचा पाया होता. सरकारने जवळपास सर्वच कामांशी ते जोडले आहे. मग ते बँक खाते असो, निवडणूक ओळखपत्र असो, यूएन मध्ये बँक केवायसी करणे किंवा पॅन कार्ड केवायसी करणे, सिम कार्ड, गॅस कनेक्शन असो. सर्व कामांसाठी Aadhar आवश्यक आहे. सरकारच्या सर्व कल्याणकारी कार्यक्रमांमध्ये Aadhar अनिवार्य झाले आहे. त्यामुळे कल्याणकारी योजनांमधील सर्व त्रुटी दूर होऊन मध्यस्थ संस्कृतीला आळा बसला आहे. या उपक्रमामुळे यंत्रणेतही पारदर्शकता आली आहे. त्यामुळे देशासाठी महत्त्वाच्या ठरलेल्या या Aadhar कार्डबद्दल अधिक बारकाईने जाणून घेण्याचा आम्ही आजचा ब्लॉग लिहिला आहे . जिथे आपण Aadhar आणि UIDAI च्या सर्व कार्यांचा तपशीलवार अभ्यास करू. Aadhar बाबत निर्माण होणाऱ्या प्रश्नावरही चर्चा करू. या संदर्भात तुमच्या मनात काही मूलभूत प्रश्न असू शकतात, म्हणून आम्ही या ब्लॉग मध्ये त्यांची उत्तरे देण्याचा प्रयत्न करू. पण पुढे जाण्यापूर्वी, मी तुम्हाला सांगू इच्छितो की या ब्लॉग महत्त्व UPSC मुख्यांच्या दृष्टीकोनातून खूप जास्त आहे.जाणून घेऊया Aadhar म्हणजे काय , Aadhar हा 12 अंकी अद्वितीय ओळख क्रमांक आहे. हा एक अंकीय कोड आहे ज्याला Aadhar क्रमांक म्हणतात. Aadhar हा ओळखीचा पुरावा आहे जो लोकसंख्याशास्त्रीय माहिती जसे की नाव, वय, लिंग आणि पत्ता तसेच मोबाईल नंबर आणि बायोमेट्रिक माहिती जसे की सर्व 10 बोटांचे फिंगरप्रिंट, डोळयातील पडदा स्कॅन आणि चेहरा फोटो संग्रहित करतो. प्रत्येकाला ओळख क्रमांक मिळावा यासाठी सरकारने देशातील सर्व नागरिकांसाठी ही योजना सुरू केली होती.

आधार मध्ये वय गटाची काय अट असते ?

Aadhar Card Update Process – वयोगटाची पर्वा न करता हे सर्व भारतीयांसाठी आहेत. तथापि, 5 वर्षांखालील मुलांसाठी निळ्या रंगाचे Aadhar कार्ड जारी केले जाते आणि 5 वर्षांनंतर, 15 वर्षे वयापर्यंत त्यांचा बायो-मेट्रिक डेटा Aadhar मध्ये अपडेट करावा लागतो. मित्रांनो, UPA  सरकारच्या काळात 28 जानेवारी 2009 रोजी Aadhar कार्ड लाँच करण्यात आले. बायोमेट्रिक डेटाद्वारे कोणत्याही योजनेच्या लाभार्थ्यांची अचूक ओळख करून समाजकल्याण कार्यक्रमातील गळती रोखणे हा त्यावेळचा सरकारचा हेतू होता. पण आता Aadhar ची व्याप्ती खूप वाढली आहे. आज Aadhar चा वापर जवळपास सर्वच आयामा मध्ये होत आहे. तुम्हाला हे माहित असणे आवश्यक आहे की Aadhar योजना सुरू करण्यासाठी आणि कार्यान्वित करण्यासाठी, एक नवीन एजन्सी युनिक आयडेंटिफिकेशन अथॉरिटी ऑफ इंडिया म्हणजेच UIDAI ची निर्मिती टुडेज नाइन मध्ये करण्यात आली आहे, जी केंद्र सरकारच्या अंतर्गत काम करते. UIDAI चे डेटा सेंटर हरियाणातील मानेसर येथे आहे. औद्योगिक मॉडेल टाउनशिप म्हणजे IMT मध्ये स्थित आहे.

आधार व त्याची सरकारला आणि जेन्तेला होणारा फायदा ?

पण आता Aadhar ची व्याप्ती खूप वाढली आहे. आज Aadhar चा वापर जवळपास सर्वच आयामांमध्ये होत आहे. तुम्हाला हे माहित असणे आवश्यक आहे की Aadhar योजना सुरू करण्यासाठी आणि कार्यान्वित करण्यासाठी, एक नवीन एजन्सी युनिक आयडेंटिफिकेशन अथॉरिटी ऑफ इंडिया म्हणजेच UIDAI ही टुडेज नाइन मध्ये तयार केली गेली आहे, जी केंद्र सरकारच्या अंतर्गत काम करते. UIDAI चे डेटा सेंटर हरियाणामधील मानेसर येथे आहे. भारतात, इंडस्ट्रियल मॉडेल टाउनशिप्स म्हणजे IMTIs आहेत जिथे Aadhar द्वारे गोळा केलेल्या लोकांचा लोकसंख्याशास्त्रीय आणि बायोमेट्रिक डेटा सेंट्रल डेटाबेस सिस्टम म्हणजेच UIDAI डेटाबेसमध्ये संग्रहित केला जातो. UIDAI ची स्थापना झाल्यानंतर सप्टेंबर 2010 पासून Aadhar कार्ड बनवण्याचे काम सुरू झाले. पहिले Aadhar कार्ड महाराष्ट्रातील नंदुरबार जिल्ह्यातील रजना सुनाव या आदिवासी महिलेने आणखी 9 जणांसह बनवले. त्या काळाती पंतप्रधान मनमोहन सिंग आणि यूपीए अध्यक्षा सोनिया गांधी यांच्या उपस्थितीत रजना सुनावणे यांना पहिले Aadhar कार्ड देण्यात आले. तेव्हापासून लोकांची Aadhar कार्ड मोठ्या प्रमाणावर बनवली गेली. UIDAI च्या मते, 30 जून 2022 पर्यंत, देशातील 99% प्रौढ रहिवाशांना Aadhar कार्ड क्रमांक जारी करण्यात आले आहेत. UIDAI च्या अधिकृत वेबसाइटनुसार, 31 ऑक्टोबर 2021 पर्यंत देशातील 131.68 कोटी लोकांना Aadhar क्रमांक जारी करण्यात आले आहेत. त्यामुळे Aadhar चे महत्त्व लक्षात घेऊन UIDAI ने त्यासाठी अनेक फॉरमॅट जारी केले आहेत. हे सर्व स्वरूप वैध आहेत. चला तर मग एक एक करून त्या सर्व फॉरमॅट्सबद्दल जाणून घेऊया. Aadhar चे एक स्वरूप म्हणजे Aadhar. हे बेसचे इलेक्ट्रिक पर्जन्य आहे. यात ऑफलाइन पडताळणीसाठी QR कोड देखील आहे.

आधार मध्ये 2023 चे अपडेट आणि डीजिटल युगाचा होणार आधार मुळे फायदा.

बेस देखील कागदावर आधारित लॅमिनेट लेटर फॉरमॅटमध्ये आहे. यामुळे सरकारने m-Aadhar मोबाईल अॅप्लिकेशनचा उत्सव साजरा केला आहे. हे अॅप Aadhar धारकांना त्यांचे Aadhar केंद्रीय ओळख डेटा भांडार, CIDR मध्ये नोंदणीकृत ठेवण्यासाठी एक इंटरफेस प्रदान करते. Aadhar पीव्हीसी कार्डचे स्वरूप देखील आहे. PVC आधारित Aadhar कार्डमध्ये डिजिटल QR कोड, फोटो आणि लोकसंख्याशास्त्र माहिती असते. त्यामुळे Aadhar बाबत तुम्हाला चांगलेच कळले असेल हे निश्चित. आता आपण त्याचे फायदे सविस्तर जाणून घेऊया. Doster India च्या युनिक आयडेंटिफिकेशन प्रोजेक्टचा जगातला पहिला फायदा म्हणजे तुमची ओळख बदलली. Aadhar कार्डचा पहिला फायदा म्हणजे तुमची ओळख बदलली. Aadhar देशव्यापी पोर्टेबिलिटी देखील प्रदान करते. तुम्ही दुसऱ्या राज्यात किंवा शहरात शिफ्ट झालात, तर Aadha rमध्ये पत्ता अगदी सहज बदलण्याची सुविधा आहे. मित्रांनो, Aadhar हे सरकारद्वारे जारी केलेले एकमेव कागदपत्र आहे जे कुठेही उपलब्ध आहे. जर तो चोरीला गेला किंवा कुठेतरी हरवला तर तो पुन्हा डाउनलोड केला जाऊ शकतो आणि आवश्यक असल्यास, आपण आपला आयडी म्हणून कोणालातरी दाखवू शकता. आगामी काळात Aadhar मध्ये कोणत्याही व्यक्तीवर गुन्हेगारी स्वरूपाचे गुन्हे आढळल्यास त्याचा डेटाही अपलोड केला जाईल, ज्यामुळे कोणत्याही व्यक्तीची ओळख पटवून गुन्हेगारीला आळा घालण्यास मदत होईल.

सबसिडीसाठी आधार चा होणारा फायदा.

Aadhar Card Update Process – त्यामुळे Aadhar कार्डचा एक महत्त्वाचा उपयोग म्हणजे त्याद्वारे कोणतीही व्यक्ती कोणत्याही सबसिडीसाठी पात्र आहे की नाही हे शोधता येते. कारण सरकारकडे सर्व आवश्यक डेटा आहे. उदाहरणार्थ, जर एलपीजी कनेक्शन Aadhar शी जोडलेले असेल आणि त्याचे बँक खाते देखील Aadhar शी जोडलेले असेल, तर हा डेटा केंद्रीय डेटाबेसमध्ये उपस्थित असेल. मग एलपीजी सबसिडीसाठी कोण पात्र आहे आणि कोण नाही हे ठरवणे सरकारसाठी सोपे होईल. आणि त्यानंतर सबसिडीची रक्कम त्या व्यक्तीच्या Aadhar वरून लिंक केलेल्या खात्यात हस्तांतरित करणे सोयीचे होईल. एलपीजी सबसिडी म्हणून Aadhar मुळे दरवर्षी करोडो रुपये लोकांच्या खात्यात पाठवले जात आहेत. आर्थिक वर्ष 2022 मध्ये आतापर्यंत 242 कोटी रुपये हस्तांतरित करण्यात आले आहेत. गेल्या आर्थिक वर्षात म्हणजे 2020 आणि 2021 मध्ये लोकांना अनुदान म्हणून 11,896 कोटी रुपये देण्यात आले. त्याचप्रमाणे 2019 आणि 2020 या आर्थिक वर्षात 24,172 कोटी रुपये आणि 2018 आणि 2019 मध्ये 37,209 कोटी रुपये एलपीजी सबसिडी म्हणून देण्यात आले. मित्रांनो, आम्ही तुम्हाला सांगू इच्छितो की देशात 3 श्रेणींमध्ये एलपीजी सबसिडी दिली जाते.

आधार कार्ड अपडेट किती वेळा करु शकता

  • तुमच्या नावात दोनदा बदल करता येतो.
  • तर जन्मतारीख आणि लिंगामध्ये दोनदा बदल करता येतो.
  • पत्ता मोबाईल नंबर आणि बायोमेट्रिक तपशील जसे फिंगरप्रिंट, फोटो इत्यादी दर पाच वर्षी नंतर अपडेट करू शकता.
  • साधारणपणे आधार कार्डमधील माहिती 7 ते 15 दिवसांत अपडेट होते. परंतु या कालावधीपर्यंत तसे झाले नाही, तर तुम्ही ९० दिवसांपर्यंत प्रतीक्षा करू शकता.
  • नवीन आधार कार्ड साठी जन्म प्रमाणपत्र आवश्यक आहे .

ऑनलाइन आधार अपडेटसाठी कोणती कागदपत्र आवश्यक.

नाव बदलण्यासाठी कागदपत्र  (कोणतंही एक डॉक्युमेंट)

  • Pan Card
  • पासपोर्ट
  • मतदात ओळख पत्र
  • सीजीएचएस/ईसीएचएस फोटो कार्ड
  • शेतकरी फोटो पासबुक
  • ड्राइव्हिंग लायसन्स
  • रेशन/पीडीएस फोटो कार्ड
  • पीएसयूद्वारे जारी सरकारी फोटो ओळखपत्र/ सेवा फोटो ओळख पत्र
  • नरेगा जॉब कार्ड
  • मान्यता प्राप्त शैक्षणिक संस्थेद्वारे जारी फोटो आयडी
  • शस्त्र लायसन्स
  • फोटो बँक एटीएम कार्ड
  • फोटो क्रेडिट कार्ड
  • पेंशनधारकाचं फोटो कार्ड
  • स्वातंत्र्य सेनानी फोटो कार्ड
  • विवाह प्रमाण पत्र

जन्मतारीख बदलण्यासाठी कागदपत्र  (कोणतंही एक डॉक्युमेंट)

  • जन्माचा दाखला
  • पॅन कार्ड
  • एसएसएलसी बुक/सर्टिफिकेट
  • पासपोर्ट
  • सरकारी फोटो ओळख पत्र/पीएसयूद्वारे जारी करण्यात आलेलं ओळखपत्र ज्यामध्ये जन्मतारीख असेल किया गया फोटो पहचान पत्र जिसमें जन्म तिथि हो
  • केंद्रीय/राज्य पेन्शन देय आदेश
  • नोंदणी/अपडेटसाठी यूआयडीएआय प्रमाणपत्राच्या फॉर्मेटवर ग्रुप ए राजपत्रित अधिका-याने जारी केलेले जन्म तारखेचे प्रमाणपत्र
  • मान्यता प्राप्त शैक्षणिक संस्थेद्वारे जारी फोटो आयडी
  • कोणताही सरकारी बोर्ड किंवा विद्यापीठाद्वारे जारी मार्कशीट

 

पत्ता बदलण्यासाठी खालीलपैकी कोणतंही एक डॉक्युमेंट

  • वीज बिल (3 महिन्यापेक्षा जुनं नको)
  • पाणीपट्टी (3 महिन्यापेक्षा जुनं नको)
  • मतदान ओळखपत्र
  • ड्राइव्हिंग लायसन्स
  • पीएसयूद्वारे जारी सरकारी फोटो ओळखपत्र/ सेवा फोटो ओळख पत्र
  • पासपोर्ट
  • बँक स्टेटमेंट/पासबुक
  • पोस्ट ऑफिसमधील खात्याचा तपशील/ पासबुक
  • रेशन कार्ड
  • संपत्तीची पावती (1 वर्षापेक्षा जुनी नको)
  • क्रेडिट कार्ड स्टेटमेंट (3 महिन्यापेक्षा जुनं नको)
  • विमा योजना
  • नरेगा जॉब कार्ड
  • पेंशनर कार्ड
  • स्वातंत्र्य सेनानी कार्ड
  • शेतकरी पासबुक
  • सीजीएचएस/ईसीएचएस कार्ड
  • आयकर निर्धारण आदेश
  • वाहन नोंदणी प्रमाणपत्र

 

 

Leave a Comment